راهکارهایی برای افزایش مشارکت دانش‌آموزان در کلاس‌های مجازی

تاریخ انتشار: پنجشنبه ۱۳۹۹/۰۷/۰۳

در دنیای امروز همه دانش‌آموزان در مدارس حضوری شرکت نمی‌کنند، بسیاری از آن‌ها خیلی راحت کامپیوتر، لپتاپ، تبلت یا حتی گوشی هوشمند خود را روشن کرده و در یک کلاس درس آنلاین شرکت می‌کنند، سالانه هزاران دانش‌آموز در سرتاسر جهان در مدارس کاملاً مجازی ثبت‌نام می‌کنند،کلاس‌های مجازی مزایای بیشماری برای دانش‌آموزان، دانشجویان، معلمان، اساتید دانشگاه، مدارس و حتی والدین دارند. 

این کلاس‌ها امکان یادگیری و تحصیل در تمامی مناطق را فراهم آورده‌اند، حتی در مناطق روستایی و جوامعی که فاقد مدرسه و دانشگاه هستند. آموزش مجازی می‌تواند راه‌حلی مناسب برای دانش‌آموزانی باشد که قادر به شرکت در کلاس‌های حضوری نیستند. با این حال کلاس‌های مجازی با چالش‌های مهمی هم مواجه هستند. به علاوه ماهیت مجازی کلاس ممکن است باعث شود برخی دانش‌آموزان احساس مطمئنی نسبت به کلاس نداشته یا قادر به ارتباط با معلم نباشند. 
به نظر شما معلمان چطور می‌توانند دانش‌آموزان مجازی خود را ترغیب و تشویق به مشارکت در فضای آنلاین کلاس کنند؟ در ادامه مهمترین روش‌ها برای افزایش مشارکت دانش‌آموزان در کلاس آموزش مجازی را به شما معرفی خواهیم کرد؟ 

  • تنش موجود را از بین ببرید 
کلاس یا دوره مجازی خود را با ایجاد فضایی شاد و سرگرم‌کننده شروع کنید. به دانش‌آموزان کمک کنید با یکدیگر و با شما ارتباط برقرار کنند. از روش‌های ساده برای کاهش استرس و تنش موجود استفاده کنید و دانش‌آموزان را وادار به شناسایی یکدیگر کنید. 
یکی از روش‌های مناسب این است که از آن‌ها بخواهید یک یار برای خود انتخاب کنند و با یکدیگر مصاحبه کنند. یک روش دیگر این است که از کلاس بخواهید به سوالات ساده و خارج از موضوع درس پاسخ دهند. یا نظر همه را درباره یک سوال غیر درسی بپرسید تا فضایی شاد ایجاد شود. به طور مثال از آن‌ها بخواهید رنگ مورد علاقه خود را انتخاب کنند یا اینکه بگویند فرزند چندم در خانواده هستند. چند تا خواهر یا برادر دارند. 

  • یک جامعه کوچک ایجاد کنید 
اگر دانش‌آموزان کلاس مجازی احساس کنند که بخشی از یک گروه مشخص هستند، بیشتر در کلاس تعامل خواهند داشت. این راهکار یکی از موفق‌ترین تاکتیک‌ها در آموزش مجازی است. راه‌های بسیار، مانند ساخت یک گروه در شبکه‌های پیام‌رسان یا ایجاد یک هشتگ، برای ایجاد یک گروه یا جامعه کوچک وجود دارد. روشی که دانش‌آموزان بتوانند به راحتی در داخل کلاس و خارج از کلاس با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. 

  • ایجاد برنامه‌های یادگیری اخصاصی 
یکی از مزایای منحصر به فرد کلاس مجازی این است که امکان ایجاد برنامه‌های یادگیری فردی برای دانش‌آموزان را فراهم می‌کند. تکنولوژی شرایطی را به وجود می‌آورد که شما می‌توانید به صورت مستمر عملکرد دانش‌آموز خود را پیگیری کنید. با ارزیابی عملکرد هر دانش‌آموز می‌توانید نقاط ضعف آن‌ها و ایرادات خود در تدریس را شناسایی کنید. روش و سرعت تدریس خود را با عملکرد دانش‌آموزان تطبیق دهید و از روش‌های مختلف یادگیری و متناسب با دانش‌آموزان خود بهره ببرید. 

  • ایجاد برنامه‌های درسی با محتوای کوتاه‌تر 
در آموزش مجازی، دانش‌آموزان به راحتی می‌توانند از صحبت‌ها و مطالب طولانی یا پیچیده صرف نظر کنند. با توجه به ده‌ها حواس‌پرتی که در فضای آنلاین وجود دارد، کار سختی برای جلب توجه دانش‌آموزان دارید. یکی از تاکتیک‌های مناسب برای افزایش تمرکز، ایجاد برنامه‌های درسی کوتاه و جذاب است. 
به طور مثال برنامه‌های درسی 5 تا 10 دقیقه‌ای ایجاد کنید و سعی کنید از طریق رسانه‌های اجتماعی، موسیقی یا حتی ارائه بخشی از درس توسط دانش‌آموزان، آن‌ها را ترغیب به مشارکت در برنامه درسی کنید. در طول درس دانش‌آموزان یا دانشجویان خود را ترغیب به تعامل کنید که گاهی اوقات نیاز به گفتگوی دو طرفه دارد. 

  • از تعاملات مجازی رو در رو استفاده کنید 
انزوا یکی از مشکلات اساسی در آموزش مجازی است که به سرعت باعث دلسردی دانش‌آموزان به ادامه کلاس می‌شود. با ایجاد انگیزه یا ایجاد ارتباطات مجازی رو در رو سعی کنید با این چالش مقابله کنید. از دانش‌آموزان بخواهید از طریق تماس‌های ویدئویی یا تصویری با یکدیگر و اعضای گروه کلاس مجازی ارتباط برقرار کنند. 

  • کارهای عملی انجام دهید 
برای بسیاری از دانش‌آموزان مشارکت در کلاس چه به صورت مجازی باشد چه به صورت حضوری، دشوار است. این دانش‌آموزان نمی‌توانند نمی‌توانند به مدت طولانی به صحبت‌های معلم گوش دهند یا در آزمون‌های چند گزینه‌ای شرکت کنند. بسته به موضوع کلاس، دانش‌آموزان را تشویق به یافتن روش‌های خلاقانه برای حل مسئله کنید یا از آن‌ها بخواهید بخشی از درس را شرح دهید. به عنوان برای تدریس ریاضی، از دانش‌آموزان بخواهید مساحت یکی از اتاق‌های خانه را حساب کرده و روش انجام آن را یادداشت کنند.

  • برنامه درسی را انعطاف‌پذیر کنید
از دانش‌آموزان بخواهید از استعدادهای و علایق خود برای انجام تکالیف استفاده کنند. در رابطه با تکالیف کلاسی انعطاف‌پذیر باشید و گاهی با خلاقیت خودتان آن‌ها را شگفت‌زده کنید. 

  • فرصت‌هایی برای همکاری ایجاد کنید 
یکی از راهکارهای مناسب برای مقابله با احساس انزوای دانش‌آموزان در کلاس مجازی، ایجاد گروه و پروژه‌های کلاسی است. وقتی دانش‌آموزان با یکدیگر همکاری کنند، آن‌ها به میزان بیشتری از خلاقیت خود استفاده می‌کنند و ادراک خود از مطالب درسی را با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند. ایجاد فرصت همکاری به آن‌ها کمک می‌کند بیشتر در کلاس مشارکت داشته باشند و احساسات واقعی خود را نشان دهند. به علاوه بیشترین تلاش خود را می‌کنند چرا که ذاتاً هیچ کس علاقه‌ای به شکست ندارد و برای موفقیت تلاش می‌کند. 

  • ارتباط برقرار کنید 
در یک دوره آموزش مجازی، تا زمانی که از یک دانش‌آموز سوال نکنید متوجه نخواهید شد که خسته شده یا احساس کسالت می‌کند. کلاس‌های مجازی باعث می‌شود دانشجویان خجالتی یا بی علاقه به راحتی در فضای کلاس محو شوند، مگر اینکه معلم تلاش کند همه دانش‌آموزان را وادار به مشارکت کرده و با آن‌ها ارتباط برقرار کند. از برخی روش‌های فوق استفاده کنید تا آن‌ها را ترغیب به مشارکت کنید. به علاوه می‌توانید مشاوره‌های تک نفره برای هر دانش‌آموز تعیین کنید و دلایل عدم علاقه آن‌ها به کلاس را جویا شوید. 

  • به طور مرتب از دانش‌آموزان بخواهید بازخورد و نظرات خود را ارائه دهند
اگر می‌خواهید بدانید که دانش‌آموزان شما احساس خوبی نسبت به کلاس مجازی دارند و علاقه‌مند به تعامل و مشارکت در فعالیت‌های کلاس مجازی هستند، یا مطالب ارائه شده را یاد گرفته‌اند، بهترین و ساده‌ترین راه این است که از آن‌ها در این رابطه سوال کنید. البته ممکن است همه دانش‌آموزان به صورت مستقیم به سوال شما پاسخ ندهند، به همین دلیل یک نظرسنجی بی‌نام تهیه کنید و از دانش‌آموزان بخواهید نظرات خود را صادقانه ارائه دهند. 
به کمک نظرات آن‌ها می‌توانید نقاط ضعف و قوت آموزش مجازی کلاس خود را متوجه خواهید شد. به علاوه این روش به شما کمک می‌کند نظرات دانش‌آموزان را درباره موضوعات، نوع تکالیف، نیازهای آموزشی، علایق و پیشنهادات دانش‌آموزان برای بهبود کلاس مطلع شوید. 
آموزش مجازی یکی از تازه‌ترین تغییرات در سیستم آموزشی کشور به شمار می‌رود، اگرچه در بسیاری از کشورهای جهان از سال‌ها قبل حضور داشته است اما در این کشورها نیز با وجود تکنولوژی‌های جدید رنگ و بویی تازه به خود گرفته است. به کمک روش‌های خلاقانه آموزشی سعی کنید دانش‌آموزان یا دانشجویان خود را ترغیب به مشارکت در فعالیت‌های آموزش مجازی کنید.