فین‌تک، زنگ هشداری برای بانک‌ها

تاریخ انتشار: چهارشنبه ۱۳۹۹/۰۶/۱۲

سیستم بانکداری سنتی در معرض ریسک فرسودگی سازمانی قرار دارد. به حدی که ممکن است در بلند مدت تنها صندوقی برای ذخیره پول باشند، بدون اینکه هیچ نوع از خدمات مالی را به مشتریان ارائه دهند. این تهدید کوچک اما رو به رشد از سوی شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مالی دارای ظرفیت‌های دیجیتال یا به عبارت بهتر فین‌تک ایجاد شده است.


رشد فین‌تک طی یک تا دو سال اخیر به شدت شتاب گرفته است و زنگ خطری برای بانک‌ها به شمار می‌رود. به طوری که بانک‌ها در آینده نزدیک یا باید در جهت دیجیتالی شدن گام بردارند یا باید با بزرگترین رقیب بخش مالی مقابله کنند. 
بانکداری یک فرایند کسل‌کننده، پیچیده و زمان‌بر است. اما در مقابل استفاده از یک اپ تلفن همراه را در نظر بگیرید. امروزه استارتاپ‌های فین‌تک در رقابت خدمات مالی موفق‌تر عمل می‌کنند و با ارائه خدمات پرداخت و مدیریت مالی برای شرکت‌ها و افراد عادی به خوبی از بانک‌ها پیشی گرفته‌اند. خدمات با کیفیت‌تر و سریع‌تر با بهای ناچیزی در اختیار مشتریان قرار می‌گیرد. در حال حاضر رشد شرکت‌های فین‌تک حتی نسبت به 5 سال پیش چندین برابر شده است،البته درست است که این تکنولوژی در سرتاسر جهان رشد کرده و شاهد حضور سرمایه‌گذاری‌های کلان در این حوزه بوده است، اما صنعت بانکداری هنوز زنده است و هنوز در بسیاری از حوزه‌ها ضروری است. 

خدمات کیف پول الکترونیک
موج جدید اختلال‌گر صنعت مالی را در اثر خدمات کیف پول ایجاد شده است. این خدمات شرکت‌های فین‌تک، بخش پرداخت بانک‌ها را عملاً از چرخه خدمات مالی خارج کرده و اکثر افراد را به سمت خود جذب کرده است. 
کیف‌های پول یک مکانیسم پرداخت جذاب برای مشتریانی است که تمایل به استفاده از کارت‌های بانکی خود به صورت آنلاین یا غیر آنلاین ندارند. به علاوه این خدمات می‌تواند نگرانی مشتریان درباره عدم افشای جزئیات کارت بانکی‌شان برطرف شود. به کمک کیف پول الکترونیک دیگر نیازی نیست برای هر بار پرداخت اطلاعات کارت بانکی را وارد کنند، تنها با چند کلیک ساده می‌توانند از کیف پول الکترونیک خود استفاده کرده و مبلغ مورد نظر را پرداخت کنند. 
خدمات کیف پول یکی از مهمترین چالش‌های پیش روی بانک‌ها است. در آینده خدمات کیف پول روی گوشی‌های هوشمند به طور کلی جایگزین کارت‌های بانکی خواهند شد. این همان جایی است که بانک‌ها برای عقب نماندن از رقابت باید تلاش کنند و راهکارهای هوشمندانه پیدا کنند. 
علاوه بر کیف پول الکترونیک، باید به شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات درگاه پرداخت الکترونیک هم اشاره کرد. به نظر می‌رسد این شرکت‌ها با توجه به ارائه خدمات متنوع و سریع و بدون اشتباه، خیلی زود به طور کلی جایگزین درگاه‌های الکترونیک بانک‌ها شوند. یکی از رویکردهای مناسب برای مقابله با این چالش‌ها، همکاری و مشارکت است. همکاری بانک‌ها و شرکت‌های فین‌تک نه تنها به سود هر دو طرف است، بلکه باعث ثبات و پیشرفت صنعت مالی نیز می‌شود. 

به مبارزه ادامه دهید 
در حال حاضر خیلی زود است که بانک‌ها تسلیم شوند. اگرچه بسیاری از سرمایه‌گذارها و شرکت‌های بزرگ هم‌اکنون اپ‌های موبایل برای پرداخت و انتقال وجه را معرفی و راه‌اندازی کرده‌اند. اما فرصت برای بانک‌ها زیاد است و بانک‌ها هم می‌توانند با ایجاد اپ‌های مناسب و همگام با تکنولوژی روز دنیا شرایط مطلوب‌تری را برای مشتریان فراهم آورند. به علاوه با همکاری با استارتاپ‌های فین‌تک موفق می‌توانند از شهرت و اعتبار خود در کنار هوش و تکنولوژی آن‌ها بهترین نتایج را به‌دست آورند. 
روز به روز تعداد بیشتری از مردم این اپ‌های نوآورانه را دانلود می‌کنند و متعاقباً بانک‌ها برای بهبود موقعیت خود باید عملکرد سریع‌تر و بهتری داشته باشند. در حقیقت به جای درجا زدن و پافشاری بر خدمات سنتی، بهتر است راهکاری مناسب برای رقابت با این استارتاپ‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت پیدا کنند که بسیار تازه نفس و موفق هستند. 
تحقیقات بازار و آمار و ارقام نشان می‌دهد بانک‌ها در سرتاسر جهان در حال از دست دادن سهم بازار خدمات مالی هستند. مردم به شدت علاقه‌مند و مشتاق به استفاده از خدمات شرکت‌های فین‌تک هستند، به جای اینکه به طور مستقیم از حساب‌های بانکی خود استفاده کنند. 
شرکت‌های فین‌تک از ضعف بانک‌ها در زمینه تکنولوژی استفاده می‌کنند و با ارئه خدمات سریع‌تر و وسیع‌تر تلاش می‌کنند ارتباط بهتری با مشتریان برقرار کنند. شاید اکنون شرکت‌های فین‌تک در ابتدای مسیر قرار داشته باشند، اما وقتی سهم بیشتری از بانک‌ها در صنعت مالی پیدا کنند، بانک‌ها با خطر حذف از این چرخه مواجه خواهند شد. 
افزون بر خدمات پرداخت و مدیریت مالی، یکی از حوزه‌هایی که شرکت‌های فین‌تک عملکرد موفقی در آن دارند اعطای وام و اعتبار یا پیشنهاد فرصت‌های سرمایه‌گذاری از طریق اپ‌های مخصوص است. حوزه‌ی که بانک‌ها فاصله زیادی با آن دارند و در این راستا با چالش مهمی مواجه هستند. بانک‌های موفق شرکت‌های فین‌تک را به عنوان یک فرصت در نظر می‌گیرند و با استفاده از زیرکی آن‌ها در جذب مشتری سعی می‌کنند موقعیت خود را حفظ کنند. 
مشتریان تمایل دارند از خدماتی ارزان‌تر، راحت‌تر یا قابل دسترس‌تر استفاده کنند، به جای اینکه ساعت‌ها وقت خود را در بانک هدر دهند. شرکت‌های فین‌تک از این توانایی برخوردار هستند که کل خدمات بانکی را تنها در یک اپ ارائه دهند. در آینده ادغام و همکاری بانک‌ها با استارتاپ‌ها یکی از بایدها برای بقای بانک‌ها خواهد بود. 

دیجیتالی شدن 
بانک‌ها برای رقابت با شرکت‌هایی که از تکنولوژی روز دنیا استفاده می‌کنند باید فرایندهای خود را دیجیتالی کنند. شرکت‌های فین‌تک به کمک تکنولوژی از اعتبار افراد مطلع می‌شود و خدمات اعطای وام، فرصت‌های سرمایه‌گذاری، انتقال وجه شرکت به شرکت یا شرکت به مشتری را به مشتری ارائه می‌دهد. 
بانک‌های برای بقا در رقابت باید از مدل‌های جدید بانکداری در فرایندهای خود استفاده کنند. برای دیجیتالی شدن باید با شرکت‌های ارائه‌دهنده پلتفرم‌های فین‌تک همکاری کنند و آنگاه به جای اینکه متضرر شوند، از مزایای بیشمار مدل‌های جدید ارائه خدمات مالی بهره‌مند خواهند شد.  
بخش مهمی از انقلاب دیجیتالی، داده‌ها هستند. بانک‌ها در تجزیه و تحلیل داده‌های کلان عمکرد موفقی ندارند و به طور کلی نمی‌توانند افراد با استعداد و توانا در این زمینه را جذب کنند. در حالی که شرکت‌های فین‌تک عملکرد فوق‌العاده‌ای در تجزیه و تحلیل و استخراج داده‌ها دارند و به طور معمول افرادی خلاق و توانمند را در کنار خود دارند. 
نقطه قوت شرکت‌های فین‌تک در حوزه‌های تکنولوژی، انعطاف‌پذیری در ارائه خدمات، استعداد و خلاقیت و تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده‌های کلان است. در حالی که نقطه قوت بانک‌ها در ساختار سرمایه‌ای و مقرراتی و تبعیت از قوانین است. مشارکت این دو می‌تواند فرصت‌های مطلوبی را پیش روی هر دو طرف قرار دهد. البته نباید فراموش کرد که شرکت‌های فین‌تک جلوتر از بانک‌ها هستند و توانایی بالایی در جذب مشتری دارند. 

منحصر به فردی فین‌تک 
استارتاپ‌ها طی پنج سال گذشته با رشد چشمگیری مواجه بوده‌اند. سرمایه‌گذاری‌های مناسبی در زمینه فناوری‌های نوآورانه انجام گرفته تا این استارتاپ‌ها شکل گیرند. در این میان استارتاپ‌های فین‌تک ویژگی‌های منحصر به فردی دارند که باعث شده موفق‌تر و متمایز‌تر از سایر استارتاپ‌ها عمل کنند. ارائه خدمات مالی توسط فین‌تک کاملاً طبق مقررات داخلی و جهانی است. مقررات از یک طرف از مشتریان بانکداری خرد و سرمایه‌گذاران محافظت می‌کنند و از طرف دیگر کل سیستم را تحت نظارت دارد. شاید شرکت‌ها و استارتاپ‌های فین‌تک طی سال‌های اخیر رشد سریعی داشته‌اند، اما فین‌تک مدت‌هاست که در این عرضه حضور دارد و مقررات مربوط به آن محرز شده است. به همین دلیل استارتاپ‌های فین‌تک عملکرد مطلوب‌تری نسبت به سایر استارتاپ‌ها دارند. افراد فعال در زمینه فین‌تک به خوبی با مشکلات و نقاط ضعف صنعت مالی آشنایی دارند و با اطلاع کامل قدن به این عرصه گذاشته‌اند. آن‌ها مشکلات بخش مالی را به فرصتی ایده‌آل برای پیشرفت تبدیل می‌کنند و با خدمات جذابی که به مشتریان ارائه می‌دهند روز به روز موفق‌تر می‌شوند. 

فین‌تک فرصتی برای پیشرفت بانکداری سنتی 
راهکارهای سرمایه‌گذاری متنوعی در جامعه وجود دارد، خدمات فین‌تک یکی از جایگزین‌های ایده‌آل برای روش‌های قدیمی مدیریت مالی هستند. در واقع محصولات فین‌تک که برای مشتریان قابل اعتماد هستند در حال حاضر بخش عمده‌ای از سرمایه‌گذاری‌ها در سرتاسر جهان را به خود اختصاص داده‌اند. این سرمایه‌گذاری‌های در بخش فین‌تک، تأثیر مستقیم بر موقعیت بانکداری سنتی دارد. 
در زمان بحران‌های مالی بسیاری از موسسات مالی تحت تأثیر قرار می‌گیرند و اعتبار خود در نزد مشتریان را از دست می‌دهند. به همین دلیل مردم جذب نوآوری‌ها و تکنولوژی‌های جدید می‌شوند که امکان سرمایه‌گذاری در حوزه‌های جدید را فراهم می‌کنند. به همین دلیل بانک‌ها مجبورند اقدامات لازم برای مقابله با این وضعیت را در پیش گیرند. در برخی موارد ممکن است خرید و ادغام با استارتاپ‌ها راهکاری مناسب باشد. در برخی موارد ممکن است استفاده از آخرین نوآوری‌ها و تکنولوژی‌ها به بقای آن‌ها در این رقابت کمک کند. 
بانک‌ها به نحوی اجتناب‌ناپذیر با مسئله کاهش اعتماد مشتریان مواجه هستند. این مسئله تأثیر بسیار نامطلوبی بر اعتبار و شهرت بانک‌ها دارد. شرکت‌های فین‌تک تلاش می‌کنند با عملکردی صادقانه و شفاف این عدم اعتماد به موسسات خدمات مالی را در بین مردم کاهش دهند. مشتریان امروزی تقاضاهای پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری دارند، آن‌ها به خدماتی قابل اعتماد، شفاف، سریع، دقیق و بدون اشتباه نیاز دارند که از همه نقاط کشور و تنها با لمس چند کلید بتوانند به آن دسترسی داشته باشند. شرکت‌های فین‌تک این مسئله را به خوبی درک کرده‌اند و محور اصلی فعالیت‌های خود را تأمین تقاضا و نیازهای مشتریان قرار داده‌اند. 
سودآوری شرکت‌های فناوری مالی (فین‌تک) طی یک تا دو سال اخیر سه برابر شده است. با توجه به تغییرات قابل ملاحظه در خدمات مالی و رفتار مصرف‌کنندگان و تمایل آن‌ها به کاهش هزینه، انتظار می‌رود روند رو به رشد فین‌تک در آینده نیز ادامه یابد.   
در صورت ادامه این روند رو به رشد مطمئناً بانک‌ها از رقابت عقب خواهند ماند، مگر اینکه قبل از وقوع بحران اقدامات لازم را در نظر گیرند. مطمئناً بانک‌ها نمی‌توانند همگام با تغییرات در تکنولوژی حرکت کنند، اما با همکاری شرکت‌های فین‌تک این مسئله دور از ذهن نیست. 

دریایی از فرصت‌ها 
فرصت‌های پیش روی بانکداری سنتی برای محافظت از ارتباط ارزشمند با مشتریان بسیار کوتاه است. هم‌اکنون بسیاری از بانک‌های بزرگ در حال استفاده از این فرصت‌ها هستند و به سرعت ویژگی‌های مدیریت مالی دیجیتال را به خدمات خود اضافه کرده‌اند. همین کار باعث شده تا فاصله خود با شرکت‌های فین‌تک را کاهش دهند. در نتیجه اقدامات به موقع بانک‌ها نیز می‌توانند اعتماد مشتریان را جلب کرده و از اعتبار خود دفاع کنند. 

مشارکت
بانک‌ها به خوبی نسبت به ریسک‌ها و چالش‌های پیش روی خود آگاه هستند. بسیاری از بانک‌های بزرگ جهانی بهترین راه‌حل را همکاری با کارآفرینان فین‌تک می‌دانند. کارشناسان اقتصادی سرمایه‌گذاری مشارکتی بانک‌ها بر روی بخش فین‌تک را برای تداوم فعالیت بانک‌ها در صنعت مالی حیاتی می‌دانند. 
بسیاری از بانک‌های بزرگ جهانی سال گذشته میلیون‌ها دلار بر روی استارتاپ‌های جهانی فین‌تک سرمایه‌گذاری کردند. با توجه به مواردی که پیش از این ذکر شد به نظر می‌رسد بانک‌ها چالش حاصل از این تکنولوژی را جدی گرفته‌اند. از این رو انتظار می‌رود میزان سرمایه‌گذاری‌های مشارکتی بین بانک‌ها و شرکت‌های فین‌تک در آینده نیز ادامه یابد. 
پیشرفت تکنولوژی و انواع نوآوری‌ها در صنعت مالی به ویژه از سوی بانک‌ها و موسسات مالی نباید نادیده گرفته شوند. این یک حقیقت است که هر رویکرد، ابزار، تکنولوژی و به طور کلی هر چیزی که باعث افزایش سرمایه در این بخش شود باید مورد ملاحظه قرار گیرد. بانک‌ها برای حفظ جایگاه خود در صنعت مالی نیاز به استفاده از مدل‌های نوآورانه و تکنولوژی دارند و افزایش سرمایه‌گذاری مشارکتی طی دو سال اخیر نشان می‌دهد به خوبی از این مسئله آگاه هستند. شرکت‌های فین‌تک در حال تبدیل شدن به قطب‌های مالی مهم در سرتاسر جهان هستند. بانک‌ها نیز در حال حاضر تلاش می‌کنند از تکنولوژی‌های نوآورانه در ارائه خدمات خود استفاده کنند و این جریان روز به روز در بین بانک‌های بیشتری رواج پیدا می‌کند
از استارتاپ‌های جدید گرفته که در زمینه خدمات پرداخت آنلاین و الکترونیک فعالیت می‌کنند تا شرکت‌های تازه تأسیس که راهکارهای پیشرفته مالی را به موسسات مالی پیشنهاد می‌دهند، همگی می‌توانند گزینه‌ای مناسب برای سرمایه‌گذاری بانک‌ها باشند. بانک‌ها با سرمایه‌گذاری در این نقش‌آفرینان کوچک صنعت مالی می‌توانند از مزایای تکنولوژی آن‌ها استفاده کنند و این نقش‌آفرینان کوچک نیز می‌توانند به لطف اعتبار بانک‌ها شهرت و درآمدزایی بیشتری داشته باشند. 
پیشرفت تکنولوژی باعث شده بسیاری از صنایع با مشکل عدم اعتماد مشتریان مواجه شوند. مشتریان نمی‌دانند که در صورت استفاده از تکنولوژی جدیدی که به طور مثال در بخش انتشارات وارد شده با مشکلات قانونی یا حق معنوی مواجه می‌شوند یا خیر. 
اما در مورد فین‌تک شرایط بدین صورت نیست، با وجود اینکه به تازگی استارتاپ‌های فین‌تکی بیش از گذشته فعالیت می‌کنند، اما این تکنولوژی بیش از 50 سال است که در صنعت مالی حضور دارد. به همین دلیل مقررات و قوانین مشخصی برای آن وجود دارد. مشتریان به راحتی و با خیال آسوده می‌توانند به این تکنولوژی مالی اعتماد کنند. زمانی هم که به صورت مشارکتی با بانک‌ها فعالیت می‌کنند، این اعتماد چندین برابر خواهد شد. 

آینده صنعت بانکداری 
تجزیه و تحلیل‌های متفاوتی در رابطه با صنعت بانکداری وجود دارد. بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند که بانک‌ها به تنهایی از ساختار قوی و مناسبی برای موفقیت برخوردارند و نیازی به تکنولوژی‌های جدید ندارند. برخی دیگر اما اعتقاد دارند فین‌تک با تکنولوژی و نوآوری منحصر به فرد خود باید در صنعت بانکداری به کار گرفته شود. 
شواهد و آمار و ارقام صنعت مالی در جهان خود گویای موفقیت فین‌تک است. بانک‌هایی که دیجیتالی شدن را در ساختار خود در پیش گرفته‌اند و از راهکارهای فین‌تک برای ارائه خدمات مطلوب به مشتریان استفاده می‌کنند عملکرد موفق‌تری نسبت به بانک‌های سنتی طی سال‌های اخیر داشته‌اند. 
دیجیتالی شدن و تکنولوژی در عصر حاضر به شدت رو به رشد هستند. هر گونه تلاش برای مقاومت در برابر این پیشرفت، معمولاً بهترین راه‌حل نیست. با استفاده از ابزارها و خدمات ویژه مانند پلتفرم‌های مدیریت و ارزیابی مالی، پرداخت الکترونیک، کیف پول الکترونیک و بسیار موارد دیگر فرایندهای سریع‌تر انجام می‌شود. ضمن اینکه هزینه‌ها کاهش و تعداد خدمات ارائه شده افزایش می‌یابد. بانک‌ها به کمک فین‌تک می‌توانند روز به روز اعتماد بیشتر مشتریان را جلب کنند. در نتیجه در آینده صنعت بانکداری می‌تواند همچنان جایگاه خود را  حفظ کند و در حالی که همگام با پیشرفت‌های روز دنیا حرکت می‌کند نیازهای متغیر مشتریان را نیز برطرف کند. 
ظهور فین‌تک و استارتاپ‌های فین‌تکی به منزله پایان کار بانک‌های سنتی نیست. بلکه زنگ هشداری قدرتمند برای این صنعت است. اگرچه سهم بازار شرکت‌های فین‌تکی در حال حاضر بسیار کوچک است، اما تأثیر فعالیت‌های این شرکت‌ها به خوبی احساس می‌شود. حال تصور کنید که سهم بازار و نفوذ آن‌ها در بین مشتریان در آینده افزایش یابد، فکر می‌کنید چه پیامدهایی در انتظار بانک‌های سنتی است؟ 
بانک‌های هوشمند به خوبی این صدا را شنیده‌اند و هم‌اکنون در حال تلاش برای بقا در این رقابت هستند. امروزه بسیاری از بانک‌ها نرم‌افزارها و اپ‌های مخصوص خود را به بازار معرفی کرده‌اند که به خوبی بسیاری از نیازها و انتظارات مشتریان را برآورده می‌کنند. بانک‌ها و فین‌تک‌ها با مشارکت ایده‌آل با یکدیگر می‌توانند آینده بهتری برای صنعت بانکداری رقم بزنند. فین‌تک، زنگ هشداری برای بانکداری رقم بزنند.