چالش‌های پیش روی سلامت دیجیتال

تاریخ انتشار: شنبه ۱۳۹۹/۰۶/۲۲


بخش درمان از گذشته همراه با تغییر و تحولات گسترده‌ای مواجه بوده است و با ظهور سلامت دیجیتال نیز تغییرات قابل توجهی در این حوزه اتفاق افتاده است. امروزه اکثر جامعه پزشکی اعتقاد دارند که استفاده از اپ‌ها و سامانه‌های سلامت دیجیتال به آن‌ها در مراقبت از بیمارانشان و بهبود وضعیت سلامت آن‌ها کمک می‌کند. 


مواجهه با چالش‌ها در هر نوآوری و تکنولوژی جدیدی که روی کار می‌آید اجتناب ناپذیر است. سلامت دیجیتال نیز چالش‌های مختص خود را دارد که اگر به موقع برطرف نشوند ممکن است این تکنولوژی جذاب و پرطرفدار این روزهای حوزه درمان را با مشکلات جدی‌تر مواجه کرده یا مانع توسعه آن شود. امروز به برخی از چالش‌های مهم این حوزه اشاره می‌کنیم که ممکن است در آینده پیش روی اپ‌ها و سامانه‌های سلامت دیجیتال قرار گیرند. 

  • از بین رفتن شور و اشتیاق به دلیل برآورده نشدن انتظارات 
یکی از چالش‌های مهم پیش روی سلامت دیجیتال، ارائه و راه‌اندازی اپ‌ها و سامانه‌ها کمتر از حد انتظار است. اگر اپ‌ها یا سامانه‌های درمان و سلامت دیجیتالی قادر به برآورده کردن انتظارات بیماران و به طور کلی کاربران خود نباشند، اگر از کیفیت و نتایج مطلوب برخوردار نباشند، خیلی زود طرفداران خود را از دست خواهند داد و کاربران دیگر از آن استفاده نخواهند کرد. 
به طور مثال علیرغم تمام مزایایی که سامانه‌های دیجیتال برای نظارت و پایش بیماری‌های زمینه‌ای به همراه دارد، اگر نتواند هزینه‌های مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای را کاهش دهند که دغدغه اصلی مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای است، بسیاری از کاربران خود را از دست خواهند داد. 
از طرفی برخی از پزشکان نیز معتقدند که مدیریت داده‌ها و هماهنگی آن‌ها با شیوه‌های درمانی با مشکلاتی همراه است. به علاوه با این مسئله نیز مواجه هستند که بسیاری از بیماران از اپ‌ها و سامانه‌های تأیید نشده یا آزمایش نشده استفاده می‌کنند و مشکلات بیشتری در شیوه درمان آن‌ها به وجود می‌آید. بنابراین شرکت‌های ارائه‌دهنده اپ‌ها و سامانه‌های دیجیتال باید بتوانند بر مشکلات و نیازهای کاربران تمرکز کنند تا ضمن ارائه خدمات با کیفیت، کاربران خود را نیز حفظ کنند. 
محصولات سلامت دیجیتال از جمله اپ‌ها و سامانه‌های نظارت و پایش بیمار از کیفیت‌ها و استانداردهای متفاوتی برخوردار هستند و هنوز نواقص بسیاری دارند. پیدا کردن یک اپ یا وب‌سایت یا پلتفرم سلامت دیجیتال که قابل اطمینان باشد یکی از نگرانی‌های این حوزه است. یک اپ مناسب همچون سامانه آموزش، پیگیری و پایش بیمار بهزی، باعث کاهش استرس و نگرانی درباره مراقبت‌های درمانی و بهینه‌تر شدن فرایند و نتیجه درمان می‌شود. 

  • عدم تعامل بین ارائه‌دهندگان تکنولوژی و متخصصین حوزه درمان و سلامت 
یکی دیگر از چالش‌های مهم سلامت دیجیتال مربوط به تفاوت‌های فرهنگی بین کارآفرینان، سرمایه‌گذاران یا ارائه‌دهندگان تکنولوژی و پزشکان یا متخصصین حوزه درمان و سلامت است. یکی از مهمترین دلایل این مسئله عدم حضور پزشکان در زمان توسعه یک محصول فناوری است. در حقیقت در زمان ساخت یک تکنولوژی، پزشکان یا متخصصین حوزه درمان و سلامت حضور ندارند. به ندرت پیش می‌آید که یک شرکت ارائه‌دهنده اپ یا سامانه درمان از راه دور با یک پزشک مشورت کرده باشد. 
متأسفانه این مسئله یکی از نقاط ضعف مهم این حوزه فوق‌العاده موفق است. عدم حضور متخصصین صنعت درمان و پزشکی در این توسعه این فرایند باعث می‌شود همواره قابل اعتماد و اطمینان بودن این اپ‌ها از جانب پزشکان و شاغلین این صنعت مورد قضاوت قرار گیرد. 

  • دانش سلامت دیجیتال
دانش دیجیتال در سرتاسر جهان به سرعت رو به رشد است. مردم به راحتی می‌توانند اطلاعات واضحی و زیادی را از طریق وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال به دست آورند، آن‌ها را ارزیابی کرده یا با یکدیگر مقایسه کنند. دانش دیجیتال در ابتدا بر مهارت‌های استفاده از کامپیوتر ، اینترنت یا رسانه‌های اجتماعی محدود میشد، اما امروزه بیشتر بر استفاده از دستگاه‌های همراه همچون تبلت‌ها یا گوشی‌های هوشمند متمرکز شده است. 
دانش سلامت دیجیتال اما تعریف دیگری دارد. راهکارهای تکنولوژی هم می‌توانند دانش مردم درباره موضوعات سلامتی را ارتقا دهند و هم می‌توانند مانع توسعه دانش شوند. برای استفاده بهینه از سلامت دیجیتال بهتر است سامانه‌ها و پلتفرم‌های مربوط به حوزه درمان و سلامت در جهت ایجاد دانش صحیح و ارتقای مهارت‌های استفاده از دانش و تفسیر اطلاعات حرکت کنند. به طور مثال نحوه جستجو در وب‌سایت‌های مربوط به مراقبت‌های درمانی یا شیوه ارتباط برقرار کردن با مراکز درمانی و تصمیم‌گیری مشترک را آموزش دهند. البته فراموش نکنید که این دانش سلامت دیجیتال تنها مختص افراد عادی یا بیماران نیست، دانش پزشکان و پرستاران و تمامی بازیگران حوزه درمان و سلامت نیز باید به همان نسبت افزایش یابد تا همه بتوانند از مزایای شگفت‌انگیز سلامت دیجیتال بهره‌مند شوند. 

  • ارتباط و یکپارچگی 
یکی از مشکلات جدی ابزارها و پلتفرم‌های سلامت دیجیتال در حال حاضر عدم ارتباط ابزارهای سلامت با یکدیگر است. قابلیت همکاری و تبادل اطلاعات یعنی، سیستم‌ها و ابزارها بتوانند اطلاعات خود را با یکدیگر رد و بدل کرده و داده‌های به اشتراک گذاشته شده را تفسیر کنند. یکپارچگی اپ‌ها و پلتفرم‌های سلامت دیجیتال یا درمان از راه دور از اهمیت بالایی برخوردار است،اکثر ارائه‌دهندگان خدمات آنلاین، پلتفرم‌های مخصوص خود را دارند که هیچ ارتباطی هم با یکدیگر ندارند. هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند و از سطح امنیت متفاوتی هم برخوردار هستند. به علاوه این پلتفرم‌ها با بسیاری از ابزارهای پوشیدنی مانند ساعت‌ها یا دستبندهای هوشمند در ارتباط نیستند و تبادل اطلاعات هم بین آن‌ها صورت نمی‌گیرد. این عدم یکپارچگی یک مانع جدی برای پیشرفت سلامت دیجیتال است.

  • نگرانی‌های امنیتی 
امنیت یکی از نگرانی‌های مهم استفاده از اپ‌های سلامت و درمان آنلاین است، چرا که با داده‌های محرمانه و حساس بیماران سر و کار دارد. صنعت درمان و پزشکی به شدت نیاز به رازداری و امنیت اطلاعات دارد، چگونگی و زمان تبادل اطلاعات، حفط اطلاعات یا افشای اطلاعات بسیار مهم است. حفظ امنیت اطلاعات و محرمانه ماندن اطلاعات بیماران از چالش‌های مهم پیش روی سلامت دیجیتال است که باید راهکارهای مناسب نسبت به رفع این مسئله سریع‌تر اتخاذ شود. در غیر این صورت کاربران اعتماد خود نسبت به درمان از راه دور و اپ‌های سلامت دیجیتال را از دست خواهند داد. 

  • ناآگاهی از نحوه استفاده صحیح از یک سامانه دیجیتال 
استراتژی‌های دیجیتال همواره با روش‌های درمانی متداول و فیزیکی مقایسه می‌شوند. در روش‌های سنتی و متداول، داده‌ها و شواهد بالینی وجود دارد که بیماران با ارجاع به آن‌ها از روش درمان و نتایج آن مطلع می‌شوند. در سامانه‌های دیجیتال و آنلاین نیز باید شواهد و مدارک مستدل در دسترس کاربران قرار گیرد، ضمن اینکه نحوه استفاده از این مدارک و به طور کلی استفاده از سامانه مربوطه باید آموزش داده شوند. یک اپ یا پلتفرم دارای ساختار مناسب برای حفظ کاربران خود باید آموزش‌ها و راهنمایی‌های لازم برای استفاده از وب‌سایت یا اپ آنلاین خود و همچنین نحوه استفاده از توصیه‌های پزشکی و چگونگی ارزیابی اطلاعات و شواهد بالینی موجود در رابطه با موفقیت‌های سامانه مربوطه را در اختیار کاربران قرار دهد،از آنجایی که تکنولوژی به سرعت رو به رشد است، چالش‌های پیش روی سلامت دیجیتال نیز روز به روز تغییر می‌کند. مسائلی که امروز از نگرانی‌ها و دغدغه‌های اصلی این حوزه به شمار می‌روند، ممکن است فردا اصلاً مطرح نباشند. ضمن اینکه شاید چالش‌های جدیدتری هم ایجاد شود. 
با این حال پزشکان و بیماران نقش مهمی در توسعه و پیشرفت سلامت دیجیتال ایفا می‌کنند. بیماران با انتخاب اپ مناسب و اطمینان به آن می‌توانند از راه دور و از خانه خود از مزایای بیشمار آن استفاده کرده و به نتایج مطلوبی دست یابند. پزشکان نیز می‌توانند با راندمان بالاتری بر وضعیت سلامت و روند درمان بیماران نظارت داشته باشند. سلامت دیجیتال مزیتی برای تمامی نقش‌آفرینان حوزه درمان است و با غلبه بر چالش و رفع مشکلات، فضایی یکپارچه و کارآمد در دسترس همه مردم جامعه خواهد بود.